Kāore e taea te wehe i te ma me te ataahua o te tāone nui mai i te āta whakakoi i ngā taipitopito katoa, engari ko ngā ipu para o waho, hei 'rārangi mua' o te whakahaere taiao o te tāone nui, ka pā tika ki te ma me te noho o te tāone nui mā roto i tōna whai whakaaro me tōna whai tikanga. Ka pā tika te whai whakaaro me te whai tikanga o ngā para o waho ki te ma me te noho o te tāone nui. I ēnei rā, kei te haere haere ngā ipu para o waho kua whakaritea kia kitea e te marea, ā, ka noho hei ringa kaha ki te waihanga i tētahi taiao tāone ma. I ngā rohe arumoni, he nui te rerenga mai o te tangata, ā, he nui te para e puta mai ana, kāore e ranea te kaha o ngā ipu para o waho noa, ā, he maha ngā wā ka puea ake te para; i ngā tiriti whaiti me ngā ara whāiti o te tāone tawhito, ehara i te mea ka noho noa ngā ipu para nui rawa atu, engari ka pā hoki ki te haereere o ngā kainoho; i ngā wāhi ataahua, kāore ngā ipu para kotahi te momo e tika ana i roto i te whenua taiao e karapoti ana, e whakangaro ana i te tirohanga whānui o te ataahua. Nā te noho o ēnei raruraru, he maha ngā wero e pā ana ki te mahi horoi tāone. Hei whakaoti i ēnei wero, kua tīmata ngā wāhi maha ki te tūhura i te ara o ngā ipu para o waho kua whakaritea kia whakaritea. He tāone taumata tuatahi, ina whakahaerehia he whakahoutanga tāone, he 'hangaia kia rite' mō ngā āhuatanga o ngā rohe rerekē: i te tiriti kai ka whakaritea ngā ipu para o waho he nui te kaha me ngā taupoki hiri, hei whakaiti i te tukunga o ngā haunga me ngā namu waeroa; i ngā rohe hītori me ngā rohe ahurea, kua hangaia te āhua o ngā ipu para kia whakaurua ngā āhuatanga hoahoanga tuku iho, e hangai ana ki te taiao e karapoti ana. I ngā rohe hītori me ngā rohe ahurea, ka whakauruhia e te hoahoa o waho o ngā ipu para ngā āhuatanga hoahoanga tuku iho hei tāpiri i te taiao e karapoti ana; i te taha o ngā kura, kua tāutahia ngā ipu para o waho me ngā aratohu wehewehe mārama hei āwhina i te whakatipu i te tikanga wehewehe para i waenga i ngā ākonga. Ko te
Ehara i te mea he whakarerekētanga āhua noa iho ngā ipu para o waho kua whakaritea, engari he mea hanga mai i te tirohanga whānui o ngā rauemi, te kaha, te mahi, te momo me ētahi atu āhuatanga. Hei tauira, i ngā wāhi ua me te makuku, ka whiriwhiria he kowiri tira ātete-waikura, ngāwari ki te horoi; i ngā wāhanga tawhiti o te tango para kore e pai, he ipu nui te kaha ka taea te neke; i ngā papa mahi a ngā tamariki, ka hangaia te teitei o ngā ipu me ngā whakatuwheratanga kia pai ake ai te uru ki te whakamahinga a ngā tamariki. Ko te
Kua whakamahia ngā ipu para o waho kua whakaritea, ā, he hua whakamiharo ngā hua. Kua tino heke te maringi o ngā para i ngā wāhi arumoni, ā, kua pai ake te āhua o ngā tiriti; i kī ngā kainoho o te tāone tawhito kua whakahoutia te taiao o te tiriti e ngā ipu iti, whai hua; i mihi hoki ngā tūruhi i ngā wāhi ataahua ki ngā ipu kua whakauruhia ki te whenua, me te kī he 'whai hua, he ātaahua hoki'. I kite hoki ngā kaimahi akuaku i ngā huringa, 'he pai ake ngā ipu para o waho kua whakaritea ki ngā hiahia mahi, he māmā ake te horoi, ā, kua tino pai ake te pai o te mahi.' I kī tētahi kaimahi akuaku. I kī ngā tāngata o roto i te umanga ko te ipu para o waho kua whakaritea te whakaaturanga o te whakahaere pai o te tāone, e kore e taea anake te whakapai ake i te taumata horoi o te tāone, engari ka whakarei ake hoki i te mōhiotanga o te marea ki te tiaki taiao me te tuakiri o te tāone. I te heke mai, me te haere tonu o te whanaketanga o te tāone, ka whakamahia te ariā o te whakaritenga i roto i te whakahaere taiao o ētahi atu tāone, ka whai wāhi ki te hanga i tētahi tāone pai ake, pai ake te noho me te ataahua ake. Kāore he mutunga o te huarahi o te horoi o te tāone, ā, mā te whakamahi i ngā para o waho kua whakaritea kia pai ai te haere o tēnei huarahi. E whakapono ana mātou mā te whakatairanga i te ariā whakaritenga, ka ma ake, ka ataahua ake hoki ō tātou tāone, kia taea ai e ia tangata te noho, te mahi me te whakangā i roto i te taiao hou, whakamarie hoki.
Wā tuku: Hōngongoi-09-2025